हिंदी चित्रपटसृष्टीतील दिग्गज अभिनेते, दिग्दर्शक आणि विनोदी अभिनयाचे बादशहा गोवर्धन असरानी यांचे वयाच्या ८४व्या वर्षी मुंबईत निधन झाले. तब्बल पाच दशकांहून अधिक काळ प्रेक्षकांना हसवणारे, रडवणारे आणि विचार करायला लावणारे असरानी आता कायमचे रंगमंचावरून निरोप घेऊन गेले आहेत. त्यांच्या निधनाने बॉलिवूडच्या हास्यविश्वात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.

असरानी यांचा जन्म १ जानेवारी १९४१ रोजी राजस्थानमधील जयपूर येथे एका सिंधी मध्यमवर्गीय कुटुंबात झाला. त्यांच्या वडिलांचा कालीन व्यवसाय होता. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर अभिनयाची ओढ मनात बाळगून त्यांनी पुण्यातील Film and Television Institute of India (FTII) येथे प्रवेश घेतला. इथूनच त्यांच्या कलात्मक प्रवासाला सुरुवात झाली आणि त्यांनी १९६७ मध्ये गुजराती चित्रपटातून आपली पहिली भूमिका साकारली.

यानंतर हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण करताच असरानी यांनी एकापेक्षा एक विनोदी आणि प्रभावी भूमिका करून प्रेक्षकांच्या मनात आपले वेगळे स्थान निर्माण केले. तब्बल ३०० हून अधिक हिंदी व गुजराती चित्रपटांमध्ये त्यांनी विविध भूमिका साकारल्या — कधी गंभीर, कधी हलक्याफुलक्या, तर कधी विलक्षण विनोदी.

१९७५ साली प्रदर्शित झालेल्या ‘शोले’या सुपरहिट चित्रपटातील त्यांची “हम इंग्रजों के जमाने के जेलर हैं” ही भूमिका आणि संवाद आजही भारतीय सिनेमाच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी कोरला गेला आहे. त्या एका संवादाने असरानी हे नाव घराघरात पोहोचले. त्यांच्या संवादफेक, चेहऱ्यावरील भाव, आणि वेगळ्या विनोदी अंदाजामुळे ते हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ‘कॉमेडीचे शिल्पकार’ ठरले.

राजेश खन्नासोबत त्यांनी जवळपास २५ चित्रपटांमध्ये काम केले. चुपके चुपके, छोटी सी बात, बावर्ची, अभीमान, बलिका बधू, आज की ताजा खबर हे त्यांचे विशेष गाजलेले चित्रपट आहेत. हास्याच्या माध्यमातून समाजावर भाष्य करण्याची ताकद त्यांच्या अभिनयात होती.

असरानी यांना त्यांच्या उत्कृष्ट अभिनयासाठी दोन वेळा फिल्मफेअर सर्वोत्तम विनोदी अभिनेता पुरस्कार मिळाले —

• १९७४ मध्ये आज की ताजा खबर साठी
  १९७७ मध्ये बलिका बधू साठी.

फक्त अभिनयच नव्हे, तर दिग्दर्शनाच्या क्षेत्रातही असरानी यांनी पाऊल ठेवले. १९७४ ते १९९७ दरम्यान त्यांनी सहा चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले आणि त्यांच्या कथाकथनशैलीला समीक्षकांनी दाद दिली.

त्यांच्या आयुष्याचा दुसरा महत्त्वाचा भाग म्हणजे त्यांचे कौटुंबिक आयुष्य. असरानी यांची पत्नी मंजू असरानी स्वतःही अभिनेत्री असून दोघांनी अनेक चित्रपटांमध्ये एकत्र काम केले आहे. त्यांच्या आयुष्यात कला, संस्कार आणि विनोदाचा सुंदर संगम होता.

२० ऑक्टोबर २०२५ रोजी असरानी यांचे मुंबईत वृद्धापकाळामुळे निधन झाले. त्यांच्या निधनाची बातमी समजताच संपूर्ण बॉलिवूड शोकसागरात बुडाले. पंतप्रधान, मुख्यमंत्री, तसेच अमिताभ बच्चन, धर्मेंद्र, हेमा मालिनी, जॉनी लीव्हर यांसारख्या असंख्य कलाकारांनी सोशल मीडियावरून त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली.

असरानी यांचा “हम इंग्रजों के जमाने के जेलर हैं” हा संवाद केवळ एक डायलॉग नव्हता, तर हिंदी सिनेमाच्या सुवर्णयुगातील हास्याचा चेहरा होता. त्यांच्या मृत्यूनंतर जरी त्यांचा आवाज थांबला असला, तरी त्यांच्या कलाकृती, संवाद आणि चेहऱ्यावरचे हसू येणाऱ्या पिढ्यांना नेहमी प्रेरणा देत राहतील.

> 🎭 असरानी म्हणजे हसवतानाच मनाला विचार करायला लावणारा कलाकार — ज्याने कॉमेडीला दर्जा दिला आणि अभिनयाला ओळख मिळवून दिली.