अमोल भालेराव
गुटखा माफियांवर मकोका; FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांचे कडक निर्देश
मुंबई : राज्यातील गुटखा, तंबाखू आणि निकोटीनयुक्त पानमसाल्याच्या अवैध व्यापाराविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी मोहीम सुरू केली आहे. गंभीर आणि संघटित स्वरूपाच्या प्रकरणांमध्ये महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण अधिनियम (मकोका) १९९९ लागू करण्याचे निर्देश FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिले आहेत.
संपूर्ण पुरवठा साखळी तपासाच्या रडारवर
FDA च्या माहितीनुसार केवळ किरकोळ विक्रेत्यांवर कारवाई करून हा अवैध व्यवसाय थांबणार नाही. त्यामुळे उत्पादक, वितरक, वाहतूकदार, गोदाम चालक, घाऊक विक्रेते आणि किरकोळ विक्रेते अशा संपूर्ण नेटवर्कची चौकशी केली जाणार आहे.
अनेक प्रकरणांमध्ये बनावट कागदपत्रे, बेनामी व्यवहार, गुप्त गोदामे आणि आंतरराज्य पुरवठा साखळीचा वापर होत असल्याचे तपासात समोर आले आहे.
मकोका लागू करण्यासाठी काय आहेत निकष?
मकोका कायद्यानुसार:
- गुन्हा तीन वर्षे किंवा त्यापेक्षा अधिक शिक्षापात्र असावा.
- मागील दहा वर्षांत एकापेक्षा अधिक आरोपपत्रे दाखल झालेली असावीत.
- गुन्हे आर्थिक लाभासाठी संघटित पद्धतीने केलेले असावेत.
हे निकष पूर्ण झाल्यास संबंधित प्रकरणांमध्ये मकोका लागू करण्याचा विचार केला जाणार आहे.
अशी होणार कारवाई
- प्रतिबंधित अन्नपदार्थांच्या गुन्ह्यांमध्ये मकोका लागू करण्याची प्रक्रिया सुरू.
- संपूर्ण पुरवठा साखळीवर कारवाई.
- उत्पादक, वितरक, वाहतूकदार आणि गोदाम चालकांची चौकशी.
- FDA आणि पोलिसांची संयुक्त कारवाई.
- प्रत्येक जिल्ह्यात मकोका पात्र प्रकरणांची स्वतंत्र नोंद.
- राज्यस्तरावर सातत्याने देखरेख आणि परीक्षण.
जामिनासाठी कठोर अटी
मकोका लागू झालेल्या प्रकरणांमध्ये आरोपींना जामीन मिळवण्यासाठी कठोर अटी पूर्ण कराव्या लागतील. न्यायालयात प्रभावी बाजू मांडण्यासाठी FDA, पोलिस आणि सरकारी अभियोक्ते यांच्यात समन्वय साधण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
नागरिकांना आवाहन
गुटखा, तंबाखू, निकोटीनयुक्त पानमसाला किंवा इतर प्रतिबंधित अन्नपदार्थांचे उत्पादन, साठवणूक, वाहतूक, वितरण अथवा विक्री होत असल्याची माहिती मिळाल्यास नागरिकांनी तात्काळ FDA किंवा स्थानिक पोलिसांना माहिती द्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
